W 1781 roku Francisco Goya dostał zamówienie na obraz do bazyliki San Francisco el Grande. W scenie kazania św. Bernardyna namalował także siebie, pośród słuchaczy po prawej stronie płótna. Gdy będziesz go szukać, staniesz pod kopułą o średnicy 33 metrów, największą w Hiszpanii. Z ulicy trudno zgadnąć, że za fasadą kryją się i taki obraz, i tak ogromne wnętrze.

Bazylika jest zarazem świątynią i muzeum. W sześciu bocznych kaplicach zobaczysz malarstwo religijne, a za ołtarzem głównym kolejne sale z dziełami między innymi Zurbarána, Alonso Cano i Luki Giordana. Warto wejść do środka, nawet jeśli zwykle omijasz kościoły na trasie zwiedzania: tu możesz przyjrzeć się obrazom, a potem podnieść wzrok na jedną z największych kopuł w Europie.
Na oprowadzanie zarezerwuj około 50 minut. Za zwiedzanie zwykle płaci się 6 €, ale w czwartki wejście jest bezpłatne. Muzeum przyjmuje gości od wtorku do soboty; godziny zależą od pory roku. Jeśli mieszkasz w Madrycie, darmowy czwartek to okazja, by pokazać bazylikę gościom z Polski. Jeśli wpadasz na weekend, sprawdź plan przed wyjazdem: w niedzielę muzeum jest zamknięte.
Bazylika San Francisco el Grande: co zobaczyć i krótka historia
Zacznij od kopuły. Jej średnica wynosi 33 metry, co czyni ją największą w Hiszpanii i jedną z czterech największych w Europie. Wokół głównej przestrzeni rozmieszczono sześć kaplic, każdą pod mniejszą kopułą. W jednej z nich, poświęconej św. Bernardynowi, wisi obraz Goi „Kazanie św. Bernardyna ze Sieny przed Alfonsem V Aragońskim”. Płótno ma 480 na 300 centymetrów. Daj sobie chwilę, by wśród postaci odnaleźć samego malarza.
Potem zajrzyj za ołtarz główny. Korytarze z obrazami przedstawiającymi życie św. Franciszka prowadzą do antezakrystii, zakrystii i sali kapitulnej. W tej części Museo-Basílica znajdują się między innymi dzieła Zurbarána, Alonso Cano i Luki Giordana. Jeśli malarstwo jest głównym powodem twojego przyjazdu, możesz później zajrzeć do przewodnika po madryckich muzeach.
Świątynię budowano w latach 1761–1784, a jej dzisiejszy wygląd to wynik pracy kilku architektów. Projekt franciszkanina Francisca Cabezasa wybrano zamiast propozycji Ventury Rodrígueza. Cabezas odszedł w 1768 roku; Antonio Plo zamknął kopułę dwa lata później. Francesco Sabatini, autor madryckiej Puerta de Alcalá, dokończył fasadę i wieże. Wnętrze zmieniało się jeszcze w XIX wieku: pochodzą z niego marmurowe posągi dwunastu apostołów i witraże.
Bazylika miała też świecki epizod. Od 1869 do 1874 roku była Panteonem Narodowym. Spoczywały tu między innymi szczątki pisarzy Calderóna de la Barki i Queveda, później przeniesione z powrotem. Dziś zwiedza się ją jako świątynię i muzeum; zanim ruszysz oglądać kaplice oraz sale z obrazami, sprawdź, jaki bilet obowiązuje w wybranym dniu.
Bilety do bazyliki San Francisco el Grande: ceny i wstęp bezpłatny
Bilet normalny kosztuje 6 €, a ulgowy 3,50 €. Z ulgi korzystają dzieci, emeryci i grupy. W czwartki zwiedzanie jest bezpłatne. Cennik publikuje hiszpańskie Ministerstwo Spraw Zagranicznych, któremu podlega instytucja zarządzająca bazyliką.

Do świątyni można wejść bez biletu również podczas nabożeństwa. To jednak inna wizyta: nie zwiedzisz wtedy części muzealnej z obrazami za ołtarzem. Jeśli chcesz zobaczyć Goyę i pozostałą kolekcję, przyjdź w godzinach zwiedzania. Dotyczy to także bezpłatnego czwartku, więc przed wyjściem zerknij na sezonowy rozkład.
Godziny zwiedzania bazyliki San Francisco el Grande i msze
Bazylikę zwiedza się od wtorku do soboty. Od października do czerwca część muzealna jest otwarta w godzinach 10:30–14:30 i 16:00–18:30. Od lipca do września obowiązuje jeden przedział: 10:30–15:30. Kasa zamyka się 30 minut przed końcem zwiedzania. W poniedziałki, niedziele i święta muzeum jest zamknięte.
Godziny mszy nie są godzinami zwiedzania. Według miejskiego serwisu turystycznego esMadrid nabożeństwa odbywają się od poniedziałku do piątku o 10:00. W soboty i wigilie świąt msza zaczyna się o 19:00, latem o 20:00. W niedziele i święta podawane są godziny 10:30, 11:30, 12:30 i 19:00; latem ostatnie nabożeństwo zaczyna się o 20:00.
Uroczystości liturgiczne mogą zmienić harmonogram wizyt, dlatego przed wyjściem sprawdź informacje hiszpańskiego MSZ. Gdy wybierzesz porę, zapisz też właściwy adres: wejście do muzeum jest przy calle San Buenaventura, a nie od strony głównej fasady.
Dojazd do bazyliki San Francisco el Grande w Madrycie
Adres świątyni to Gran Vía de San Francisco 19, natomiast do części muzealnej wchodzi się od calle San Buenaventura 1. To ważne rozróżnienie, jeśli nawigacja prowadzi cię pod główne wejście.

Do bazyliki San Francisco w Madrycie dojedziesz metrem linii 5; możesz wysiąść na stacji La Latina albo Puerta de Toledo. W pobliżu zatrzymują się także autobusy 3, 60, 148, C1, C2 i M3, a nocą linie NC1, NC2 oraz N16. Jeśli jeździsz BiciMAD, stacje znajdziesz przy Calatrava 38, Plaza de los Carros i Gran Vía de San Francisco 6.
San Francisco el Grande w Madrycie leży niedaleko niedzielnego targu El Rastro. Tego dnia możesz połączyć spacer po okolicy z wejściem do świątyni na mszę, lecz nie ze zwiedzaniem muzeum. Wybierając się do sal z obrazami od wtorku do soboty, warto uwzględnić czas oprowadzania, a nie tylko sam dojazd.
Na mapie poniżej są wszystkie atrakcje w Madrycie, które opisaliśmy.
Zobacz wszystkie atrakcje w Madrycie
Zwiedzanie bazyliki San Francisco el Grande: praktyczne wskazówki
Oprowadzanie trwa około 50 minut. Jeśli ci na nim zależy, przyjdź na początek wybranego przedziału godzinowego. Podczas wizyty z przewodnikiem w salach włączane jest oświetlenie, które pomaga oglądać obrazy. Oficjalni przewodnicy prowadzą zwiedzanie we współpracy z wolontariuszami.
Zorganizowana grupa może liczyć maksymalnie 20 osób i wymaga rezerwacji co najmniej pięć dni wcześniej. W sprawie wizyty zadzwoń pod numer 91 575 99 66. W czwartki, mimo bezpłatnego wstępu, bazylika nie przyjmuje grup.
Po wyjściu możesz zajrzeć do sąsiednich Jardines de San Francisco el Grande. Ogród ma punkt widokowy na zachodnią część miasta, a miejski serwis turystyczny poleca go szczególnie o zachodzie słońca. Na dłuższy spacer przydadzą się też inne propozycje z przewodnika po parkach i ogrodach Madrytu.
Do planu dnia dobrze pasują też Katedra Almudena (ok. 600 m stąd) i Mercado de San Miguel (ok. 700 m).
Najczęściej zadawane pytania
Czy do bazyliki San Francisco el Grande można wejść bezpłatnie?
Tak, w czwartki zwiedzanie bazyliki jest bezpłatne. W inne dni bilet normalny kosztuje 6 €, a ulgowy 3,50 €.
Czy bazylika San Francisco el Grande jest otwarta w niedziele?
W niedziele część muzealna jest zamknięta. Do świątyni można jednak wejść na nabożeństwo.
Czy można zwiedzać bazylikę podczas mszy?
Podczas mszy można wejść do świątyni, ale nie zwiedza się wtedy części muzealnej. Jeśli chcesz zobaczyć sale z obrazami, wybierz godziny przeznaczone dla zwiedzających.
Ile trwa zwiedzanie bazyliki z przewodnikiem?
Oprowadzanie trwa około 50 minut. Godziny wizyt mogą się zmienić z powodu uroczystości liturgicznych, więc sprawdź je przed przyjściem.
Jaka jest średnica kopuły bazyliki San Francisco el Grande?
Kopuła ma 33 metry średnicy. Jest największa w Hiszpanii i należy do czterech największych w Europie.